1
دانشجوی دکتری، گروه مدیریت رسانه، دانشکده فرهنگ و هنر انقلاب اسلامی، دانشگاه جامع انقلاب اسلامی، تهران.
2
استادیار گروه مدیریت رسانه، دانشکده فرهنگ و هنر انقلاب اسلامی، دانشگاه جامع انقلاب اسلامی تهران.
10.22034/jgdsm.2026.569504.1025
چکیده
مدیریت رسانه مدرن غالباً بهعنوان حوزهای فنی و اجرایی و مجموعهای از فرایندهای سازمانی برای تولید، توزیع و نظارت بر محتوا شناخته شده است، در حالیکه منطقهای حاکم بر آن ریشه در سنتهای فلسفی عقلانیت مدرن دارند. این مقاله مروری با هدف تبیین بنیادهای فلسفی مدیریت رسانه، به بررسی نقش عقلانیت ابزاری در شکلگیری الگوهای مدیریتی معاصر پرداخته است. مطالعه حاضر با تمرکز بر صورتبندی ماکس وبر از عقلانیت صوری و نهادینهشدن آن در بوروکراسی مدرن نشان داده است که چگونه این منطق در ساختارهای تصمیمگیری، کنترل سازمانی و استانداردسازی فرایندها در سازمانهای رسانهای تثبیت شده است. علاوه بر این، با اتکا به خوانش انتقادی مکتب فرانکفورت، پیامدهای فرهنگی و ارتباطی عقلانیت ابزاری در حوزه رسانه تحلیل شده است. یافتههای این بررسی حاکی از آن است که مدیریت رسانه مدرن واجد تنشی پایدار میان عقلانیسازی سازمانی و محدودیت کنش ارتباطی است. در مجموع، این مقاله نشان داده است که واکاوی فلسفی عقلانیت ابزاری میتواند چارچوبی تحلیلی برای درک منطقهای حاکم بر مدیریت رسانه فراهم آورد.