https://www.jgsdm.ir/ دوفصلنامه مطالعات حکمرانی و مدیریت توسعه fa daily 1 Sat, 23 Aug 2025 00:00:00 +0330 Sat, 23 Aug 2025 00:00:00 +0330 https://www.jgsdm.ir/article_238096.html این مقاله به بررسی جایگاه زنان در عرصه‌های مدیریتی و سیاسی، با تمرکز بر چالش‌ها، مسیرهای دستیابی و ویژگی‌های رهبری آنان می‌پردازد. هدف اصلی، واکاوی دو مسیر متمایز «حکمرانی تبعی» (دستیابی به قدرت از طریق پیوندهای خانوادگی/خویشاوندی با مردان سیاسی) و «حکمرانی اصیل» (احراز پست‌ها مبتنی بر شایستگی‌های فردی) برای زنان است.روش پژوهش از نوع مروری بر مطالعات است که با تمرکز بر شواهد تجربی و مطالعات موردی از رهبران زن -به دلیل محدودیت مطالعات داخلی-به ویژه در سطح بین‌المللی انجام شده است. تحلیل داده‌ها نیز به روش توصیفی-تحلیلی صورت گرفته و در نهایت با چارچوب‌بندی مفهومی و نظری، به تبیین عوامل مؤثر بر حضور یا عدم حضور زنان در پست‌های مدیریتی ارشد پرداخته شده است.یافته‌ها نشان می‌دهد که با وجود پیشرفت‌های نسبی، زنان همچنان با موانع ساختاری و فرهنگی عمیقی مانند «سقف شیشه‌ای»، تصورات کلیشه‌ای و محدودیت در دسترسی به شبکه‌های قدرت غیررسمی روبرو هستند و عمدتاً در حوزه‌های سنتی «زنانه» (مانند آموزش و بهداشت) متمرکز شده‌اند. در جوامعی با مشارکت سیاسی کم‌رنگ زنان، «حکمرانی تبعی» و پیوندهای خانوادگی نقش راهگشا و سرمایه اجتماعی اولیه را ایفا می‌کنند. در مقابل، در جوامعی که حضور سیاسی زنان نهادینه شده، مسیر «حکمرانی اصیل» و شایسته‌محوری پررنگ‌تر است.آینده حکمرانی زنان در گرو تعادل بین بهره‌گیری از فرصت‌های موجود و تأکید بر شایسته‌سالاری است. تداوم عادی‌سازی حضور زنان در سیاست می‌تواند زمینه‌ساز گذار از حکمرانی تبعی به حکمرانی شایسته‌محور باشد، به حکمرانی اثربخش‌تر و انسانی‌تری برای تمام جامعه منجر خواهد شد. https://www.jgsdm.ir/article_238772.html مدیریت رسانه مدرن غالباً به‌عنوان حوزه‌ای فنی و اجرایی و مجموعه‌ای از فرایندهای سازمانی برای تولید، توزیع و نظارت بر محتوا شناخته شده است، در حالی‌که منطق‌های حاکم بر آن ریشه در سنت‌های فلسفی عقلانیت مدرن دارند. این مقاله مروری با هدف تبیین بنیادهای فلسفی مدیریت رسانه، به بررسی نقش عقلانیت ابزاری در شکل‌گیری الگوهای مدیریتی معاصر پرداخته است. مطالعه حاضر با تمرکز بر صورت‌بندی ماکس وبر از عقلانیت صوری و نهادینه‌شدن آن در بوروکراسی مدرن نشان داده است که چگونه این منطق در ساختارهای تصمیم‌گیری، کنترل سازمانی و استانداردسازی فرایندها در سازمان‌های رسانه‌ای تثبیت شده است. علاوه بر این، با اتکا به خوانش انتقادی مکتب فرانکفورت، پیامدهای فرهنگی و ارتباطی عقلانیت ابزاری در حوزه رسانه تحلیل شده است. یافته‌های این بررسی حاکی از آن است که مدیریت رسانه مدرن واجد تنشی پایدار میان عقلانی‌سازی سازمانی و محدودیت کنش ارتباطی است. در مجموع، این مقاله نشان داده است که واکاوی فلسفی عقلانیت ابزاری می‌تواند چارچوبی تحلیلی برای درک منطق‌های حاکم بر مدیریت رسانه فراهم آورد. https://www.jgsdm.ir/article_238784.html مدیریت توسعه به عنوان یک حوزه میان‌رشته‌ای و کاربردی، نقشی محوری در تحلیل، برنامه‌ریزی و اجرای پروژه‌ها و سیاست‌های توسعه ایفا می‌کند. این پژوهش با هدف تبیین مبانی نظری و مولفه‌های کلیدی مدیریت توسعه و با استفاده از روش توصیفی-تحلیلی و مطالعه کتابخانه‌ای انجام شده است. یافته‌ها نشان می‌دهد که توسعه، فرآیندی پویا، چندبعدی و ساختاری است که فراتر از رشد اقتصادی صرف، ابعاد فرهنگی، اجتماعی، سیاسی، انسانی و زیست‌محیطی را دربر می‌گیرد. تحول پارادایمی مکاتب توسعه از نوسازی و وابستگی به سمت نهادگرایی، توسعه پایدار، توسعه انسانی و حکمرانی خوب، گویای گذار از الگوهای جهان‌شول به رویکردهای چندبعدی است. مدیریت توسعه به عنوان یک «جعبه ابزار» التقاطی، با تلفیق نظریه‌ها و روش‌های مختلف، به دنبال تسریع فرآیند توسعه، توانمندسازی جامعه، تخصیص بهینه منابع و تقویت نهادها از طریق چرخه‌ای نظام‌مند شامل تعیین هدف، تدوین استراتژی، اجرا، نظارت و یادگیری است. موفقیت این فرآیند، منوط به رعایت پیش‌نیازهایی همچون حکمرانی خوب، هماهنگی بین‌بخشی، تمرکززدایی و رهبری مؤثر است.