این مقاله به بررسی جایگاه زنان در عرصه‌های مدیریتی و سیاسی، با تمرکز بر چالش‌ها، مسیرهای دستیابی و ویژگی‌های رهبری آنان می‌پردازد. هدف اصلی، واکاوی دو مسیر متمایز «حکمرانی تبعی» (دستیابی به قدرت از طریق پیوندهای خانوادگی/خویشاوندی با مردان سیاسی) و «حکمرانی اصیل» (احراز پست‌ها مبتنی بر شایستگی‌های فردی) برای زنان است.
روش پژوهش از نوع مروری بر مطالعات است که با تمرکز بر شواهد تجربی و مطالعات موردی از رهبران زن -به دلیل محدودیت مطالعات داخلی-به ویژه در سطح بین‌المللی انجام شده است. تحلیل داده‌ها نیز به روش توصیفی-تحلیلی صورت گرفته و در نهایت با چارچوب‌بندی مفهومی و نظری، به تبیین عوامل مؤثر بر حضور یا عدم حضور زنان در پست‌های مدیریتی ارشد پرداخته شده است.
یافته‌ها نشان می‌دهد که با وجود پیشرفت‌های نسبی، زنان همچنان با موانع ساختاری و فرهنگی عمیقی مانند «سقف شیشه‌ای»، تصورات کلیشه‌ای و محدودیت در دسترسی به شبکه‌های قدرت غیررسمی روبرو هستند و عمدتاً در حوزه‌های سنتی «زنانه» (مانند آموزش و بهداشت) متمرکز شده‌اند. در جوامعی با مشارکت سیاسی کم‌رنگ زنان، «حکمرانی تبعی» و پیوندهای خانوادگی نقش راهگشا و سرمایه اجتماعی اولیه را ایفا می‌کنند. در مقابل، در جوامعی که حضور سیاسی زنان نهادینه شده، مسیر «حکمرانی اصیل» و شایسته‌محوری پررنگ‌تر است.
آینده حکمرانی زنان در گرو تعادل بین بهره‌گیری از فرصت‌های موجود و تأکید بر شایسته‌سالاری است. تداوم عادی‌سازی حضور زنان در سیاست می‌تواند زمینه‌ساز گذار از حکمرانی تبعی به حکمرانی شایسته‌محور باشد، به حکمرانی اثربخش‌تر و انسانی‌تری برای تمام جامعه منجر خواهد شد.